Kiếp này mình cũng hơi tự kỷ :)) Tới lớp 10 mới biết tám chuyện. Con mình cũng tự kỷ, không tiếp thu í. Không hiểu nhân duyên gì mà tự kỷ xuyên đời vậy á. Nhưng mà may quá. Bài thiền vừa rồi giúp mình hiểu ra tự kỷ nghĩa là bị gì. Sau này sẽ có cách lựa chọn phù hợp.
Chia sẻ của một học viên Khóa Thiền Timeline cơ bản, bài thiền rất hay, vừa đọc My vừa phải ồ à thích thú.
——————————————–
Mình là học sinh của My, hay My bói gì cho mình. Mình càng nhìn càng co rúm lại. My dạy mình cách xâu hạt trên tấm vải bằng kim. Hình như mình đang học thêu may trong 1 lớp khá đông. My bày mình thì mình làm, my đi thì mình nhìn, chờ chứ không làm. Tâm trạng khá thích thú, ngơ ngác. My nhẹ nhàng.
Mình lớn hơn. Vẫn đang thêu. Mình thích thú với việc thêu. Nhưng mình k giỏi. Bố mẹ ở nhà thì kỳ vọng mình giỏi vì mình thêu nhiều nhưng mình k giỏi được. Chuyển từ tâm trạng thích thú sang tâm trạng buồn, tủi thân, lo lắng, sợ. My an ủi mình. Mình gạt nước mắt xong thêu tiếp, giữ tâm trạng buồn 1 chút trong lòng. Xong mình về nhà
Về nhà nói với mẹ là mình sẽ giỏi, nhưng không phải để kiếm nhiều tiền mà sẽ cho ra tác phẩm đẹp.mình cực kỳ quyết tâm, tin tưởng. Mình xách 1 túi đồ và đến chỗ my dạy và tập trung thêu. Một thời gian sau mình trở nên rất giỏi, kỹ thuật kiểu rất siêu. thêu được 1 con rồng lấp lánh rất to rất đẹp. Tấm đó được vua thích, tiến cho vua. Mình khá vui, xong được hỏi vào cung may vá nhưng mình không mặn mà lắm.
My an ủi, khuyên gì đó. Nhưng mình cứ trốn, cứ lẩn. Mình kiểu như tự kỷ, đầu óc chậm chậm đơ đơ hay sao đó. Mình rất sợ phải tiếp xúc với người khác. Trong mắt mình chỉ có my. Trong lớp rất nhiều ng nhưng mình k thấy ai. Xung quanh cũng rất nhiều ng nhưng mình chỉ nhìn my, chỉ biết my, k tương tác với ai cả. Cứ co rúm ngồi 1 góc, chỉ hóng my thôi
Oh. My trả lại mình tấm con rồng. Mình rất vui, mình lại thêu tiếp. Đồ của mình không ai được lấy đi, được sờ vào. Mình yên tâm khi đồ được trả về. Đồ mình thêu đẹp nhưng không ai lấy được, sờ được. Mọi ng xì xầm, chê bai, mình thì kệ vì vui khi có đủ đồ rồi, my thì vẫn để mình thêu, động viên mình tiếp tục
Mình cứ khóc, sợ hãi. Cảm xúc cứ hoang mang, cô đơn, không rõ vì lý do gì. My cứ an ủi, động viên, nói chuyện, giải thích cho mình.mình thấy my rất kiên nhẫn. Có my mình rất yên tâm. Xong mình lại thêu. Đêm khuya vẫn thêu 1 mình
Mình rất thích My, muốn ở với My thật lâu. Nhưng có 1 cô giáo mới, nhìn nghiêm và lạnh lùng. Mình không vui, mình chống đối, mình không thêu nữa, buồn héo hon. Xong my thấy vậy my dắt mình đi nói chuyện. Mình ngoan trở lại, mình thêu, mình cho cô giáo kia đồ mình thêu. Cô giáo mới này cũng hiền hòa.
Mình rất bình yên, rất biết điều, mình bắt đầu để ý đến những người khác, kết nối 1 chút. Bên ngoài rất hiền hòa nhưng trong lòng thật ra đang ngóng my, tiếp xúc mọi ng là để tìm bóng dáng my, mọi ng không giống my nên mình lại thôi không nói thêm nữa.
Mình nhớ my quá. Xong mình bắt đầu chán, mình bỏ ăn, bỏ thêu. Mình ốm, nằm 1 chỗ.
Cô giáo đến an ủi nhưng mình bơ, mình chỉ thích My thôi, mình cứ nằm khóc. Cô cứ kiên trì chăm sóc, an ủi, nói chuyện, đút mình ăn, rửa mặt thay đồ cho mình, mình nguôi ngoai dần, mình cho phép cô tiếp xúc dần dần với mình. Mình lại thêu, nhưng rất là mệt mỏi hờ hững. Cô cứ động viên mình từng xíu một. Mình hợp tác chút rồi mình vứt hết, ném hết, vừa khóc vừa gào vừa ném. Mình chỉ muốn my thôi. Cô thì đứng bên, xong cô bỏ đi. Mình có tý hối hận
Xong mình bỏ đi. Đi 1 mạch đến 1 cái góc hành lang bằng gỗ. Mình nhìn thấy my từ xa. Mình chợt nhận ra my là cô giáo, cô kia cũng là cô giáo, mình là mình. Kiểu tự nhiên nhận ra mình.
Mình là mình, mình có suy nghĩ, mình là 1 người. Mình có tay nè, mình có chân nè. Vui quá! Mình chạy về dọn đồ mình vừa ném, rất vui vẻ. Mình nhận ra có ng xung quanh, mình ôm hôn, cười, nói 1 tý. Cô giáo cũng vui. Mình hơi ngại, cô dọn đồ cùng mình
Mình lại bị bó 1 chút vào cảm giác cũ. Nhìn cô tự nhiên mình lại thấy mình co lại, bé xíu, tách biệt với mọi ng xung quanh. Cảm giác này khá tiêu cực. Lại bị cô lập trong tư tưởng, cảm giác bị xa cách, bị cô lập tư tưởng, bị đóng khung không thể tương tác với mọi ng xung quanh. Trong đầu chỉ thấy mình trong 1 căn phòng, mọi ng biến mất. Mình bị cô lập khỏi thế giới xung quanh
Mình rất sợ. Mình sờ xung quanh. Mình thấy tay mình sờ được đồ nhưng trong đầu mình vẫn là một căn phòng trống rỗng. Mình ý thức được mình bị cô lập trong đầu óc của mình. Mình muốn cảm nhận, muốn nhìn thấy, muốn tương tác
Mình bình tĩnh, thả lỏng. Tự nhiên cảnh hiện ra, mọi ng đang dọn đồ nè, đồ đạc nè, tranh thêu nè. Mình vui quá, mình chạm vào và cảm nhận mọi thứ. Mình vừa nhìn đc, vừa cảm nhận được. Thì ra thế giới là thế
Mình bắt đầu sờ vào mọi ng xung quanh, sờ vào con vật mềm mềm như sâu róm. Sâu róm thật. Mình bị đau, tận hưởng cảm giác đau khi mọi người gắp lông sâu cho mình. Mình khá là thích thú, cảm giác các giác quan cảm nhận bắt đầu hoạt động, mở ra
Hoa nở nè, hoa thơm, con ong bay trên hoa, nhìn xuống có lá nè. Nhận ra tầm mắt và tầm cảm nhận của mình chỉ là 1 vòng tròn nhỏ. Mình dùng tai lắng nghe, từ âm thanh mình nghe kết hợp với tầm mắt thì mình nhìn được rộng ra. Tầm mắt đã to gấp đôi. Mình thấy thật hứng thú.
Mình bắt đầu nhìn thấy người khác, nhìn thấy họ quơ tay, quơ chân, thấy được 1 góc giữa từ khuỷu tay đến đầu gối người khác. Tầm nhìn mình lại to ra theo đường người đối diện chuyển động. Xong chợt 1 ng nhìn thẳng vào mắt mình. Mình nhìn vào mắt họ, mình tập trung vào đôi mắt, nhìn vào 1 điểm mà như nhìn vào 1 thế giới. Oh. Tầm nhìn của mình chợt to ra, không bị giới hạn nhiều nữa. Thế giới mình to đùng. Chỉ có không nhìn trên đầu, không nhìn đc sau lưng nữa thôi. Mình cảm nhận được gió, được không khí di chuyển sau lưng. Oh tầm cảm nhận mở ra, thế giới của mình là 360 độ. Mình bắt đầu ghi nhận sự thay đổi của thế giới.
Mình bắt đầu nghe thấy mọi người nói, mình bắt đầu ghi nhớ, phân tích, bắt đầu hiểu các sinh hoạt hàng ngày, sáng ngủ dậy vậy, tối đi ngủ là vậy. Thì ra đó là thời gian.
Mình thấy người tương tác với người, mình thấy mọi ng có cảm xúc, tình cảm, có liên kết quan hệ. Mình nhận ra mình ngờ nghệch, không có tương tác. Mình bắt đầu tương tác, sờ mọi người, đưa nước cho người khác uống, mình tập nói ra từ, ra câu, bắt đầu nhăn răng cười ngô nghê. Mọi người bất ngờ. Mình khóc. Mình cảm nhận mình khóc, mình khóc vì bị mất đồ, không quan tâm đến đồ nữa, quan tâm đến cảm xúc, tay mình sờ nước mắt, nếm nước mắt. Cảm giác mình có thể tiếp xúc với mọi người được. Thế giới tự nhiên kết nối vào sâu trong lòng mình.
Mình thêu trở lại, cảm nhận cách mình thêu, tự quyết định việc mình thêu gì, khoe với mọi người thành quả, cho mọi ng một vài thứ nhỏ nhỏ mình thêu. My gặp lại mình, My ngạc nhiên. Mình nhận ra My không giống như trước kia mình từng nghĩ trong đầu. Nhưng mình vẫn yêu My. Mình bay ra ôm My, lần đầu tiên ôm thật sự, trước kia có thi thoảng nghĩ đến ôm nhưng là trong đầu không tạo được hành động thật. Giờ là lúc ôm thật sự, cảm giác kết nối chân thật. My ôm lại mình. Xong My đẩy mình ra rồi My đi. Mình ngơ ngác không hiểu ???
Mình để ý 1 anh đẹp trai. Mẫu thêu của mình nhiều hoa hơn, dịu dàng hơn, những bông hoa tinh tế hơn. Những cái lá e ấp hơn. Mình muốn biết anh này là ai, mình muốn biết ngoài lớp thêu có gì, cuộc sống ra sao?
Mình bắt đầu mặc đồ đẹp, đi giày đẹp, buộc khăn quanh bụng, cảm thấy thích chính mình. Mình bước ra cửa. Lo sợ và hồi hộp nhưng quyết định đi xem
Bước từng bước run rẩy. Mỗi bước đi mình chỉ chực chờ khóc. Cảm giác mọi thứ thật lạ. Mình bước đi 1 mình, cảm giác như đang lê từng bước. Này là gió, này là bụi, người đi ngang qua mình thì gió cũng phất qua, người va vào mình rồi xin lỗi. Mình ôm khư khư 1 cái bọc nhỏ trước ngực như che chắn. Vài người nhìn mình chỉ trỏ. Mình ngửi thấy mùi hôi của phân ngựa. Mùi của bánh nướng bay qua. Thế giới theo gió mà mở rộng ra cả 1 con đường. Thật đông vui.
Mọi người sinh hoạt bình thường nhưng lòng mình chợt vui, chợt kết nói. Mình tung tăng, hết cả bẽn lẽn, nhảy nhót, va cái này, quẹt cái kia, bị người này nhìn, người kia càm ràm. Mình vẫn nhảy chân sáo, sờ 1 tý, chạm 1 tý, cười với mọi ng 1 tý. Mình đứng trước 1 cửa hàng, như 1 tấm kính ngăn mình với cửa hàng là cảm giác mọi ng trong kia đang sinh hoạt theo 1 trật tự, mọi ng đang ăn, ngồi nghiêm túc và tập trung. Còn mình thì đứng 1 chỗ nhưng tâm trí rất nhoi, mình muốn mình làm chủ hành động của mình, mình muốn hòa nhập. Mình bước vào quán, ngồi xuống, gọi ăn nhưng không biết gọi nên bị đuổi ra. Trong tay mình chỉ có 3 đồng tròn, không đủ tiền ah? Không sao mình lại đi xem thế giới có gì. Mình lại tung tăng.
Mình thấy ng ta chặn đường và chửi nhau, oánh nhau. Họ thấy mình nhìn thì ra hỏi thăm mình. Mình quay đầu chạy mất tang, trốn trong góc, nhận ra thế giới có những người đáng sợ. Rồi mình thấy người ta đỡ 1 đứa trẻ, thấy người giúp người, thấy họ chào nhau hớn hở. Chà thế giới rộng lớn biết bao, mình muốn học cách tương tác và chọn lựa các mối quan hệ. Mình nhớ đến anh đẹp trai. Mình lại đi tìm hiểu xung quanh. Mình nhận ra có nhiều nghề nghiệp, nhiều hạng người, nhiều dạng người. Đói quá, mua tạm cái bánh bao hết 1 đồng. Vừa đi vừa ăn
Mình thấy 1 tiệm may áo cho nữ rất đẹp. Mình thấy họ làm việc, mình muốn làm ở đây, vừa làm việc có tiền, vừa nhìn thấy cuộc sống, vừa tương tác mọi người. Đặc biệt là a đẹp trai hay đi ngang qua và giơ tay chào mọi ng. Bà chủ nhìn mình nghi ngờ, nhưng mình đói quá nên mình nói cứ thử tay nghề biết ngay. Mình chỉ biết thêu không biết cắt vá. Bà chủ thấy biết thêu đẹp thì nhận luôn, quý như vàng, cho ngồi 1 chỗ và thêu. Cắt may tiếp khách có người khác. Mình không vui vì đó không phải điều mình muốn
Mình muốn được chào a đẹp trai mỗi khi a đi ngang qua. Mình quyết tâm học cắt may sau giờ làm chính. Tâm tư mình khá đơn thuần và nhẹ nhàng. Khi mình tiếp xúc và học cắt may thì có những người xung quanh không vui và nói này kia, đố kỵ, lo sợ mình lấy việc. Mình cũng học tính xấu, cảm xúc xấu, rồi mình nhận ra điều đó làm mình khó chịu nên mình điều chỉnh cảm xúc. Mình ghi nhận sự việc và tương tác với mọi người, nhưng mình lọc cảm xúc cho mình, bình tĩnh và nhìn nhận lại đúng mọi thứ. Mình bảo mọi người là mình có thể giỏi, có thể làm được nhiều việc nhưng mình chỉ là 1 người, việc của quán rất nhiều, mình không thể làm hết được, khách cũng rất sộp nên không ai phải sợ không có tiền. Mọi người nhìn mình bằng con mắt khác, họ quay lại với công việc của họ, đôi khi vẫn e dè mình nhưng mình cứ làm đúng việc và không cướp khách, không ôm việc, không nhận quá quy định, mọi người có cởi mở và tin tưởng hơn nhưng vẫn nghi lắm.
Bà chủ thấy mình vừa được việc vừa tính tốt nên yên tâm và yêu thương, thi thoảng nói đỡ mình làm mấy người kia nửa ghen lên nhưng cũng nửa xoa dịu. A đẹp trai thì mình giao tiếp được nhiều hơn một cách khá tự nhiên, từ chào rồi cười với nhau 1 cái, rồi thi thoảng nhờ nhận xét mẫu váy mới, mẫu vải mới, rồi tán gẫu với nhau 1 chút ngoài lề nhưng mình làm việc nhiều nên ít chuyện để nói. Mình vẫn nhớ My và canh cánh sao ngày đó My đẩy mình ra?
Rồi mình thấy công việc giới hạn thời gian của mình tìm hiểu cuộc sống. Mình quyết định ra ngoài mở 1 cửa tiệm nhỏ, hứa với bà chủ là không gây ảnh hưởng đến bà. Cửa hàng bà chủ thì may mỹ miều. Mình chọn mở 1 cửa hàng may những bộ đơn giản nhưng cắt khá tinh tế gọn gàng cho mọi ng mặc hàng ngày đơn giản, thi thoảng nhận thêu may 1 vài bộ hoa tinh tế. Bà chủ vẫn lo mình cướp khách nhưng tiêu chí của mình là làm vừa đủ để thời gian giao tiếp với mọi ng, đi xem thế giới, hẹn hò rồi lấy a đệp trai rồi đẻ 1 đứa con trai.
Đứa bé này cũng tự kỷ, mình dành thời gian để dạy bé. Ông chồng bỏ đi. Mình 1 mình nuôi con khá vất vả, mình vừa làm vừa phải trông con phá phách không kiểm soát được hành vi rất mệt mỏi. Nhưng mình thương em bé, đồng cảm cho cảm giác như mình đã từng, không muốn nhốt em bé lại mà muốn dạy dỗ từ từ để em mở lòng tương tác. Ông chồng đột nhiên trở về và nói muốn cùng mình chăm sóc bé, thương mình và có trách nhiệm nuôi con. Trước là do sốc và bị mọi ng nói nên nản chứ bây giờ anh nhận ra mình là thằng đàn ông phải có trách nhiệm và bản lĩnh. Mình cảm động chảy cả nước mắt, mình ôm con khóc.
Chồng vẫn vụng về và thi thoảng cũng cãi nhau cũng bực nhưng chồng vẫn lắng nghe mình hướng dẫn, chịu khó lắng nghe con và mình, làm mọi việc chậm lại, phân tích việc to thành việc nhỏ, chia ra các bước và dạy con dần dần từng hành động. Mỗi khi dạy con được 1 cái thì 2 vợ chồng rất vui nhưng rồi lại có cái để điều chỉnh và dạy tiếp. Khá vất vả. Mình cũng bận bịu nên việc dạy con cả 2 ng phải luân phiên phân chia, cùng nhau bàn bạc trao đổi với nhau từng tiến bộ, từng cách làm, cái gì hiệu quả cái gì không. Mình rất cảm động và tin tưởng dù đôi khi cũng xảy ra sơ suất ko lường trước được. 2 ng đồng lòng chỉnh sửa, khắc phục.
Mình nhớ đến đôi mắt nhìn mình. 2 người tương tác mắt, nói chuyện từ tốn và luôn nhìn vào mắt con một cách bình tĩnh và dịu dàng nhất, tập trung nhất để con cảm nhận. Dần dần, bù cho những lúc nồi cơm cháy, mưa rơi bão bùng thì con bắt đầu làm chủ được hoạt động và thể hiện cảm xúc. Mừng rơi nước mắt, cả 2 vợ chồng nhìn nhau thầm hiểu giá trị của sự kiên nhẫn và vị ngọt của tình yêu thương
Dần dần, con mình cũng trở thành 1 ng đàn ông thực sự, không tinh ranh như người ta nhưng rất chín chắn, suy nghĩ trước sau, hành động từ tốn, cẩn thận, chọn vợ cũng biết chọn người nhẹ nhàng, đoan trang lo làm ăn vun vén gia đình. Nhờ ông chồng làm gương và kiên nhẫn chỉ dạy con trai rất nhiều, từng chút bài học làm người. Trái tim mình lúc nào cũng ngập tràn tình yêu và sự xúc động. Mắt mình lúc nào cũng ướt những hạnh phúc. Mình cũng cần mẫn may vá đến khi già, tay nhăn nheo, con cháu cũng được mình dạy nghề may vá để nối nghiệp và để kiếm cơm. Gia đình không giàu có nhưng bền vững. Mình thì càng ngày càng nhạy cảm, cảm nhận thế giới ngày càng tròn trịa
Con cái ổn định, bố mẹ già rủ nhau đi du lịch. Dù mình đã già yếu nhưng chồng mình khá khỏe, ông muốn mình đi ra ngoài nhiều và cảm nhận thế giới nhiều hơn, để mình được cảm nhận thế giới trọn vẹn hơn. Mình hạnh phúc và chết đi. Mình mơ về những con đường và những chiếc xe. Mình bay lên 1 cái vầng sáng lóa.
Dạy con tập nói: mình và chồng chọn chữ o đầu tiên, 2 người dạy và giữ mồm lâu nhất cho con nhìn, nói cả trăm lần con không theo. 1 ngày đẹp trời, con gà hàng xóm nó gáy ò ó o; cu cậu gân cổ o o. Bố mẹ cười mà rớt nước mắt. Sau chữ o thì chữ a. Cũng phải nhắc chữ a cả trăm lần nữa mới chịu nhắc lại mỗi khi bố mẹ nhắc, các chữ sau bé thích thú hơn, ba mẹ siêng làm trò cho con chú ý hơn. Dạy con nói từ đã khó, dạy nói câu còn khó hơn, xếp từ tùm lum, nói 1 đằng trong đầu nó xếp từ 1 nẻo. Bố mẹ lại kiên nhẫn nói câu ngắn 3-4 từ, nói xong thì cầm tay chỉ việc luôn, không nói na ná mà chọn câu khác hẳn nhau để dạy. Khi đã thuần thục vài câu cơ bản thì dạy rộng ra theo những câu đó, 5-6 từ. Hiểu được câu ngắn có 2 vế đi kèm và có 1 vế sau giải thích và phân biệt được các ý nghĩa kèm vế cơ bản thì mới quay lại dạy câu ngắn na ná nhau kiểu đảo lộn vị trí trong câu nó tạo ra ý nghĩa khác. Lúc này dạy được vì trẻ đã có khả năng nghe câu dài và tiếp nhận giải thích.
Sau đó vợ chồng đi xin thầy đồ bài thơ ngắn rồi bài thơ dài rồi bài văn, rồi sách về cách làm người dễ hiểu, dạy cái này rất kỹ, bố mẹ cũng làm gương và đồng lòng tạo môi trường sống đúng đắn cho con cảm nhận và học, khi con lớn mới dạy văn lý luận (15 tuổi). Điều này giúp con không tinh ranh nhưng giá trị sống đúng đắn, được mọi người tôn trọng, kính nể, tin tưởng và giúp đỡ, châm chước nhiều trong cuộc sống. Mẹ làm gương nói chuyện từ tốn, hành động cẩn thận, đoan trang; ban đầu tập rất trầy trật quên nọ quên kia nhưng vì con nên rất cố gắng để con cảm nhận thế nào là một ng phụ nữ tốt, đứng đắn.
Ông chồng dạy con bản lĩnh trước những hành động xấu, trêu chọc bên ngoài, cách phân biệt và lựa chọn điều nên làm, điều này tạo nên cách nhìn và bản lĩnh đàn ông cho con, giúp con lọt vào mắt cô gái tốt mà có đầu óc chứ không phải tốt mà ngu ngơ.Mẹ vẫn duy trì cho con thói quen đọc sách đến khi có cháu lại dạy cháu đọc sách, kể chuyện lại cho bố nghe. Đứa con trai này được mình và chồng duy trì rèn giũa cho tới chết. Con dâu mình cũng được bố mẹ giao trọng trách nhắc nhở con trai làm điều tốt, đừng để nó sống nhố nhăng, làm người quan trọng nhất đạo đức. Cháu thì mình để con dâu dạy, tùy ý con nhìn nhận và chỉnh sửa, cha mẹ có trách nhiệm dạy con trai để con trai phụ giúp con và gìn giữ đạo đức gia đình thôi.
Dạy con tính toán: cho ra chợ với mẹ, tập tính 1 con cá: mẹ mua 1 con thì con nhặt 1 con không được nhặt hơn, dạy con đếm bằng cách đếm tôm cá ở chợ, cộng trừ bằng tính tiền cho khách may đồ. Kiên trì dạy và nhờ hàng xóm để sang giả mua bán tại cửa hàng 1 đồng, 2 đồng để con tập tính những phép đầu tiên. Sau lớn lên có bàn tính gỗ hạt tròn lại dạy tiếp nhưng cái này khá dễ vì nó tượng hình, cầm sờ nhìn được.
Dạy con kiếm vợ, cưa gái: :))) có luôn nè: đưa con đi chơi, nói chuyện với các bạn nữ chơi quanh nhà, mẹ chào và dạy con chào, hỏi thăm sức khỏe. Ra chợ thì các bạn nữ từ nhỏ ra buôn bán cũng chào hỏi thăm gia đình, hoàn cảnh, cho con chào và nói 1 vài câu cho quen (lúc này còn chưa để ý ai, bảo nói thì nói chứ ngoài bố mẹ chưa có chịu tương tác với ai), dần dần chào quen thì sẽ hỏi câu cơ bản. Ở nhà bố mẹ tám chuyện rồi tám với hàng xóm cũng dắt theo thi thoảng hỏi 1 2 câu nối vào câu chuyện.
Dần dần con biết hỏi thăm bạn bè, 1 câu rồi 2 câu. Lớn đùng thì bố mẹ chỉ cho con các cô gái, con sẽ qua chào, hỏi thăm vài câu lịch sự, bố mẹ ở nhà nhìn rồi hướng dẫn phân tích cho con về gia đình, tính nết, cách sống. Cho con nhìn các gia đình xung quanh để nhìn thấy nếp sống, giá trị đạo đức và cả cách mọi ng bàn tán về gia đình đó thế nào để con có cái nhìn thực tế về cuộc sống, nói đơn giản nhưng phải đúng. Khi con thích ai, bố mẹ sẽ qua chào hỏi chút, về nhà nghe con nói lại cảm nhận cuộc gặp đó để con tự nhìn ra. Cô gái con lấy về bố mẹ rất ưng, con tự chọn, không hoàn hảo nhưng phù hợp và toàn tâm ý xây dựng gia đình hạnh phúc, có ý thức về phẩm hạnh. Yên tâm thôi rồi
Dạy con sinh hoạt cá nhân: lúc nhỏ con rất bừa bộn, hành động linh tinh, ỉa đái tùm lum. Bố mẹ nói có, nạt có, roi có; nhận ra cứ cầm tay chỉ việc và giải thích liên tục và nhìn vào mắt con một cách tha thiết chân thành nhất thì con mới hợp tác để điều chỉnh hành vi. Khá miễn cưỡng khi làm theo lời bố mẹ nhưng bố mẹ rất kỷ luật: làm gương, dạy con làm và chờ con làm bằng được, không hối thúc nạt nộ mà chờ, cho con không gian và thời gian để làm việc cần làm, làm xong thì sang việc khác, ôm hôn thắm thiết. Hướng con đến sự kỷ luật và cảm nhận tích cực khi hoàn thành kỷ luật và có cảm nhận tích cực khi mở rộng các giác quan.
Cách dạy mở rộng giác quan cũng từ tốn, mở rộng ra theo sự ưa thích của con, dần dần để con tự mở rộng theo ý con, rồi con mở lung tung thì dạy con nhìn xem đâu là việc nên làm cần làm để con tự mở rộng cho phù hợp. Cái này đến cuối đời vợ chồng vẫn lo lắng vì cuộc sống đa dạng quá. Thôi thì giá trị đạo đức quan trọng và cố định nên chọn nó làm cái để luôn nhắc nhở và duy trì.
Tự kiểm soát trong cảm xúc và dạy kiến thức cho con: đọc sách cổ nhân dạy và làm theo, đưa con đi chợ và cho tiếp xúc với khách hàng để lấy môi trường nhìn nhận con. Tự mình đi học lỏm, quan sát xung quanh và về dạy con, như đi nhìn người có học là thế nào thì đến nhìn lỏm ông thầy đồ, người đoan trang là thế nào thì đi nhìn ở tiệm bà chủ rồi về bắt chước, sống theo qua cuộc sống hàng ngày rồi điều chỉnh lại. Không phải đúng từ đầu mà vừa tự mở rộng giác quan cho mình vừa về dạy con và điều chỉnh. Khi sai thì cũng nói với con vì sao sai, con không hiểu không để ý vẫn nói bằng sự tôn trọng, bất thình lình con nó nhắc lại, hóa ra vào đầu con cả.
Không sinh thêm em bé dù cho ai nói gì, dè bỉu gì, làm việc đến nơi đến chốn, làm đâu gọn gàng và tập trung đó. Con nó dễ nhìn, dễ hiểu sẽ dễ bắt chước. Chồng phải nghe vợ vì vợ từng trải, chồng sai vợ sửa không phải lo, vợ sai thì chông an ủi là được. Gia đình hòa thuận có nề nếp thì con cái mới học vững được. 2 vợ chồng dạy con từng bước vậy.Con chống đối, không nghe lời: thời gian đầu khi 2 ng mới có con, chưa có nếp gia đình thì con hơi loạn, khi bme đồng lòng thì con bình yên hơn và có tương tác phù hợp dần.
Về tuổi thơ của chính mình: khi sinh ra thì bố mẹ hay cãi nhau nên mình đóng giác quan, ít tương tác. Khi lớn một chút hay phá dại thì bị quát, đá vào ng nên giận không muốn tương tác, không muốn có cảm xúc nữa. Co ro trong trạng thái hoang mang, đóng kín mình một góc. Bố mẹ cho đi học thêu vì ngồi 1 chỗ và vì không mất tiền, đỡ phải trông coi. Gặp cô giáo My rất hiền, tay rất dịu dàng có cảm tình ngay và kết nối luôn, không quan tâm bố mẹ nữa, My nói gì cũng nghe và chỉ nghe My thôi. Bám dính sau lưng My, My đi đâu mình đi đó, trong lớp thì My đi lại thì mình ngồi nhìn My. Học xong buổi thì về nhà, về nhà rất buồn, đến lớp rất vui.
Bài học cuộc đời: Sống hết mình.
Vietnamese 
English