Mặc dù là người dân tộc Tày và đi hội lồng tồng nhiều lần nhưng My không hiểu nhiều về ý nghĩa và vai trò của lễ hội này trong tín ngưỡng của nhân dân.2 đêm trước khi đi hội, My không biết mình sẽ phải làm sao, kết nối với thần nào và ở đình hay đền nào. Sợ chuyến ngày mai xôi hỏng bỏng không nên My xin xem 1 timeline cổ mà mình có liên quan đến lễ hội.
My về một kiếp sống là người hỗ trợ thầy mo làm lễ cúng cho dân làng. My được sống lại khung cảnh đầy linh thiêng và những nghi lễ đầy đủ của lễ hội mà ngày nay đã mai một đi đôi phần. Trong điệu múa bát, múa xoè và tiếng trống, tiếng kèn réo rắt, My cảm nhận được sự kết nối bằng thanh âm với mẹ xứ sở- người mẹ của đất, nước, gió, lửa, sông, núi, bầu trời và cả những sinh vật sống ở xứ sở này.
Nhân dân nhớ đến mẹ, mong có được sự che chở của mẹ để mùa màng bội thu, mưa thuận gió hoà, con đàn cháu đống nên mô phỏng lại, hoà nhịp, tương tác với thanh âm của mẹ qua các hoạt động ca hát múa và trò chơi trong lễ hội. Và bằng cách ấy, nhân dân cũng được khai mở và kích hoạt những năng lực, trí tuệ tiềm ẩn. Mẹ không chỉ hiện hữu trong gió, núi, mỏ nước… mẹ ở khắp mọi nơi. Bên ngoài và cả bên trong những đứa con của mẹ.
Kết thúc timeline, My vẫn còn băn khoăn rất nhiều nên ra ban thờ tổ tiên thắp hương, khấn mong sẽ được dẫn đường chỉ lối để kết nối được với rung động của mẹ xứ sở trong buổi hội hôm sau. 1 đêm trước ngày hội, My mải chơi và lạ chỗ nên 4h sáng My mới chập chờn ngủ. Trước khi ngủ, My thử chìm mình vào đất mẹ, xin nghe âm thanh, hơi thở ở đất này hoặc kết nối với bất cứ vị thần nào phụ trách trong lễ hội ngày mai. Ở tầng đất đầu tiên, My nghe được tiếng nhịp thở phập phồng. Rồi xuống sâu hơn, bắt đầu có tiếng trống rời rạc. Sâu hơn nữa, tiếng chiêng văng vẳng. Rồi … My ngủ thiếp đi. ![]()
Dù ngủ muộn nhưng 9h sáng My choàng tỉnh dậy như có ai gọi. Vội vàng chuẩn bị xuống hội, mong không lỡ mất nghi thức hay điều gì đó quan trọng. Lúc này My vẫn chưa biết được mình sẽ gặp vị nào và mình phải làm gì. Cứ xuống hội thôi. My đặt chân xuống hội khi nghi thức tung còn bắt đầu.
Thời khắc hàng chục quả còn được tung lên không trung, mong xuyên thủng hồng tâm, nước mắt My giàn giụa. My không khóc, nhưng có điều gì đó xúc động không kìm được. Quả tung cao, quả tung thấp, quả đi thẳng, quả đi chéo đan xen vào nhau như một vũ điệu, dù không có ai bắt nhịp nhưng lại nhịp nhàng đến kì lạ. Lên – xuống, khoan – nhặt, cao – thấp. Những thanh âm không nghe được bằng đôi tai thông thường. Cảnh tượng kì diệu, sinh động ấy khiến My liên tưởng đến cảnh tinh trùng gặp trứng. Hàng trăm chiến binh cố gắng xuyên thủng hồng tâm, và chỉ duy nhất người đầu tiên tung còn qua hồng tâm mới được trao thưởng. Giải thưởng tung còn năm nay thuộc về một du khách tới từ SG.![]()
Trên đường rời lễ hội, My thấy trong lòng nhẹ nhõm và thênh thang. Dù không gặp được bất cứ vị thần linh nào như đã dự định, nhưng có điều gì đó gốc gác và sâu sắc hơn khi My kết nối thẳng với mẹ xứ sở. My cảm nhận được sự nâng đỡ, bao bọc của mẹ. Sự hiện hữu của mẹ ở mọi nơi, bên ngoài và bên trong, hữu hình và vô hình. Kết nối với thần gió, thần núi, thần mỏ nước bất thành, My chợt nhớ ra hôm nay là ngày vía thần tài. Thôi lại mạnh dạn xin mẹ xứ sở khai mở về thần tài và điều cần làm ở ngày vía thần tài. My thực sự được khai thị và cái đầu cứng nhắc được sáng tỏ hơn nhiều. Nhưng bài đã dài, My sẽ kể ở phần sau nhé!